Charakterystyka melodii w pieśniach obrzędowych

W pieśniach obrzędowych, tu omawiane są szerzej kolędy życzące, będące integralną częścią tradycyjnego chodzenia po kolędzie - jednego z obrzędów w cyklu obrzędowości dorocznej, równie ważną rolę odgrywa ich melodia. Jest to ciekawy problem, który ciągle czeka na kompleksowe badania naukowe. Niemniej jednak wyniki przeprowadzonych ich wstępnych analiz wyglądają bardzo obiecująco. W ich świetle m. in. można stwierdzić, że archaiczne teksty pieśni zwykle łączą się z archaicznymi melodiami. Te najstarsze najczęściej śpiewano na melodie w skali wąskozakresowej (mały ambitus: 5 - 8, niewielka rozpiętość skoków interwałowych: najczęściej sekundy lub tercji), o przebiegu falującym, łagodnym. Ponadto stwierdzono występowanie reminiscencji pentatonizmów i modalizmów w analizie determinantów tonalnych. Warto także zauważyć, że pieśni tzw. szczodracze bardzo często nabierają wręcz charakteru melorecytacji: ich melodia jest oparta o 3 dźwięki (trichordalna), bardzo rytmiczna, przez co ich wykonanie przypomina nieco "skandowanie" tekstu. Naturalnie, jest to duże uproszczenie ale można dzięki temu stwierdzić występowanie pewnej prawidłowości łączenia się najstarszych tekstów z najstarszymi melodiami, która potwierdza się przy kolejnych analizach poszczególnych grup pieśni obrzędowych, a to właśnie takie melodie decydują o specyfice kolędowej omawianego terenu.

Czytaj więcej:
 

Kolędy życzące

Słuchaj gospodarzu

Wykonawca nieznany

Skoczyła Kasieńka

Kolęda śpiewana przez kolędników z Bud Łańcuckich

Kolęda dla dziewcząt

Kolęda śpiewana w Brzózie Królewskiej koło Leżajska

Kolęda dla kawalerów

Kolęda w wykonaniu Anny Szewczyk z Kamienia

Szczodry wieczór

Kolęda śpiewana w Brzózie Królewskiej

Kolędy apokryficzne

Św. Szczepan

Marii Marek z Żołyni k. Łańcuta

Stała się nam dziś nowina

Pieśń ze Studziana k. Przeworska

A poszła ci była Matuchniczka Boża

Kolęda śpiewana w Zagorzycach

A spis Wojtek

Kolęda w wykonaniu Heleny Hap z Potakówki

O projekcie

Zgromadzony tu materiał urwala ginące dziedzictwo kulturowe Podkarpacia, popularyzuje kulturę ludową oraz zachowuje jej wartości poprzez dokumentowanie i udostępnienie dorobku twórców ludowych.

Zawiera unikatowe nagrania inscenizacji obrzędów związanych z kalendarzem obrzędowym w regionie. Są to zwyczaje w większości już ginące i dzięki realizacji projektu zostaną zachowane dla przyszłych pokoleń.

 

Skontaktuj się z nami