Obrzędy weselne
Rozpleciny

"Rozplecin" dokonywano zwykle w wieczór przedślubny, często łącząc je z "rózgowinami" albo przed wyjściem do kościoła. Nie odbywało się to bez przeszkód, gdyż młoda broniła się, a starościna ze starszą drużką udawały, że nie potrafią tego zrobić. Dopiero po otrzymaniu okupu udawało się rozpleciny dokończyć. Młodą sadzano na dzieży przykrytej kożuchem lub płótnem. Towarzyszył jej przy tym brat. W Lubaczowskiem, gdy młodej rozplatano włosy równocześnie odbywał się targ o wianek między panem młodym a drużyną panny młodej i jej bratem. Wianek był symbolem dziewictwa. Wito go z barwinku, ruty lub mirtu. Dawnymi czasy wplatano do niego także główki czosnku, który miał chronić młodą przed złymi mocami.

U Łemków nadosławskich młodą sadzano na dzieży przykrytej kożuchem, a ojciec młodej rozplatał jej włosy i nakładał barwinkowy wianek. Swaszki zawodziły długie pieśni żałobne, młoda płakała. Starosta wygłaszał mowę pochwalną.

Po rozplecinach młoda ubierała się w strój weselny. Był to strój różniący się od noszonego od święta w zasadzie tylko wiankiem. Podobnie było w przypadku stroju drużek, drużbów, swaszki i swata. Strój młodej związany wyłącznie z obrzędem weselnym, pojawia się dopiero na początku XX w. Był szyty z białego materiału, ale zachował elementy stroju ludowego.

Wieniec młodej był wysoki, z tyłu, z przodu i z prawego boku umieszczone były główki czosnku. Zdobiony wstążkami czerwonymi i różowymi. Niebieskich nie wolno było nosić, bo to kolor żałoby. Młody nosił wieniec nałożony na czapkę lub kapelusz.

 

Posłuchaj audycji . . .

Czary, mary...

Wesele Grodziskie

Lamenty pogrzebowe

O projekcie

Zgromadzony tu materiał urwala ginące dziedzictwo kulturowe Podkarpacia, popularyzuje kulturę ludową oraz zachowuje jej wartości poprzez dokumentowanie i udostępnienie dorobku twórców ludowych.

Zawiera unikatowe nagrania inscenizacji obrzędów związanych z kalendarzem obrzędowym w regionie. Są to zwyczaje w większości już ginące i dzięki realizacji projektu zostaną zachowane dla przyszłych pokoleń.

 

Skontaktuj się z nami