Obrzędy weselne
Rózgowiny

W wieczór poprzedzający wesele przygotowywano rózgę weselną a w okolicach Łańcuta, na Pogórzu i u Lasowiaków wiechę (wichę, wiuchę). Wicie jej rozpoczynała zwykle panna młoda. W zależności od lokalnej tradycji rózgę wito u panny, młodej, pana młodego, u swaszki lub u starosty. W Tarnobrzeskiem rózgę wiło siedem dziewcząt. Każda z nich stroiła jedną z siedmiu gałązek.

W Lubaczowskiem, drużbowie w przeddzień wesela, ścinali wierzchołek drzewka świerkowego, przybierali kolorowymi wstążkami i udawali się do domu panny młodej. Przez okno zawieszała na nim koszulę, którą uszyła dla młodego.

Rózga była jednym z podstawowych atrybutów weselnych. Mogła być symbolem panny młodej i śladem po dawnym prawie przekazywania "pod zieloną gałęzią". Miała szereg lokalnych odmian. Robiono ją z wierzchołka jodełki, świerka, sosny, jałowca a więc drzewa szpilkowego, wiecznie zielonego, bowiem symbolika jej nawiązywała do drzewa życia. Do jej zdobienia używano barwinku, suszonych kwiatów, jabłek, orzechów laskowych, cukierków, kolorowych wstążek. Odmianą wiechy była "wicha" oczyszczony ze szpilek wierzchołek jodełki lub świerka przybrany białymi piórami.

Kiedy wiecha była ubrana musiał ją wykupić swat albo przekazywano ją staroście, marszałkowi lub panu młodemu. W trakcie przekazywania odbywały się targi między drużyną młodej i młodego. Przekazanie rózgi kończył taniec starosty lub marszałka ze swaszką i jednego ze swatów z młodą. Wykupywanie wiechy często odbywało się u swaszki.

Podczas ślubu w kościele wiechę trzymał marszałek lub drużka "wiechowa" stojąc obok młodych. W czasie wesela stała na stole lub zanoszono ją do komory. Rózgę rozbierano podczas oczepin lub u starszej drużki, która organizowała zabawę już po weselu. Wiechę weselną zatykano w strzechę domu po przenosinach.

 

Posłuchaj audycji . . .

Czary, mary...

Wesele Grodziskie

Lamenty pogrzebowe

O projekcie

Zgromadzony tu materiał urwala ginące dziedzictwo kulturowe Podkarpacia, popularyzuje kulturę ludową oraz zachowuje jej wartości poprzez dokumentowanie i udostępnienie dorobku twórców ludowych.

Zawiera unikatowe nagrania inscenizacji obrzędów związanych z kalendarzem obrzędowym w regionie. Są to zwyczaje w większości już ginące i dzięki realizacji projektu zostaną zachowane dla przyszłych pokoleń.

 

Skontaktuj się z nami